|
|
|
| Zobacz też: |
| Sosnowiec | |||||
|
|||||
|
|||||
| Województwo | śląskie | ||||
| Powiat | miasto na prawach powiatu | ||||
| Gmina • rodzaj |
Sosnowiec miejska |
||||
| Prawa miejskie | 1902 | ||||
| Prezydent miasta | Kazimierz Górski | ||||
| Powierzchnia | 91,06[1] km² | ||||
| Położenie (punkt) | 50° 18' N 19° 10' E |
||||
| Wysokość | 250 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2008) • liczba • gęstość • aglomeracja |
221 259[2] 2435 [1] os./km² 2 441 000 (śląsko-dąbrowska) |
||||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 32 | ||||
| Kod pocztowy | 41-200 do 41-225 | ||||
| Tablice rejestracyjne | SO | ||||
Położenie na mapie Polski  Sosnowiec
|
|||||
| TERC10 (TERYT) |
247501 1 | ||||
| Miasta partnerskie |  Casablanca (Maroko)
|
||||
|
Urząd miejski 3
Al. Zwycięstwa 20 41-200 Sosnowiectel. 296-06-00; faks 296-06-05 |
|||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Sosnowiec – miasto położone na południu Polski, w Zagłębiu Dąbrowskim, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP). Najludniejsze miasto Zagłębia Dąbrowskiego.
Spis treści |
Sosnowiec położony jest na Wyżynie Śląskiej na terenie Zagłębia Dąbrowskiego. Pod względem geologicznym Sosnowiec położony jest w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym obejmującym cały Górnośląski Okręg Przemysłowy oraz Rybnicki Okręg Węglowy. Sosnowiec graniczy z następującymi miastami:
Największą populację Sosnowiec odnotował w 1987 r. – wg danych GUS 259 580 mieszkańców[3].
Nazwa miasta pochodzi od borów sosnowych porastających te tereny przed 1830. Pierwotna nazwa miasta brzmiała Sosnowice. Najstarsza znana wzmianka o osadzie z terenu obecnego Sosnowca pochodzi być może z 1123, a już z pewnością o Milowicach, jak również o Klimontowie, Zagórzu i innych można mówić na podstawie dokumentu z 1228 i innych począwszy od XIII wieku. Prawa miejskie przez krótko w XVIII wieku posiadał Modrzejów a następnie od 1902 Sosnowiec, co było pierwszym przypadkiem nadania takich praw w Królestwie Polskim za rządów caratu po Powstaniu Styczniowym, w którym to zresztą Sosnowiec też miał swoją chlubną kartę. W chwili uzyskania praw miejskich w 1902 "wieś" Sosnowiec liczyła jednak 61 tys. mieszkańców, miała własną prasę, teatr zawodowy, rozwinięte lecznictwo ze szpitalem, wśród wydarzeń, jakie miały tu miejsce, prócz wspomnianych walk powstańczych, należy odnotować np. pierwszy w Polsce – razem z Warszawą – pochód pierwszomajowy itp. działania. Presja, jaką więc te fakty musiały wywierać na administrację carską, najlepiej tłumaczy, jak to się stało, że pomimo nastrojów antycarskich, właśnie Sosnowiec zyskał jako pierwszy po powstaniu prawa miejskie.
Kadencja 1998-2002
| Komitet Wyborczy | Głosy | Punkty proc. | Mandaty | % mandatów | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| SLD | 18 243 | 41,91% | 19 | 67,86% | |||
| Platforma Sprawiedliwości i Wolności z Karolem Winiarskim dla Sosnowca | 8 754 | 20,11% | 7 | 25,00% | |||
| Liga Polskich Rodzin | 3 782 | 8,69% | 1 | 3,57% | |||
| Porozumienie Samorządowe "Sojusz dla Sosnowca" | 3728 | 8,56% | 1 | 3,57% | |||
| Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej | 3 090 | 7,10% | - | - | |||
| Lewica Społeczna | 1 942 | 4,46% | - | - | |||
| Śląskie Forum Kobiet | 1 356 | 3,12% | - | - | |||
| Antyklerykalna Polska | 1 314 | 3,02% | - | - | |||
| Konfederacja Ruch Obrony Bezrobotnych RP | 648 | 1,49% | - | - | |||
| Praworządność | 327 | 0,75% | - | - | |||
| Alternatywa Partia Pracy | 270 | 0,62% | - | - | |||
| Moja Mała Ojczyzna | 72 | 0,17% | - | - | |||
| Razem | 59 105 | 100,0% | 28 | 100,0% | |||
| Frekwencja | 31,54% | ||||||
Kadencja 2006-2010
| Komitet Wyborczy | Głosy | Punkty proc. (zmiana) | Mandaty (zmiana) | % mandatów | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sojusz Lewicy Demokratycznej | 20 402 | 35,45% | -6,46% | 11 | -8 | 39,28% | |
| Platforma Obywatelska RP | 16 683 | 28,99% | +8,88% | 8 | +1 | 28,57% | |
| Prawo i Sprawiedliwość | 11 035 | 19,18% | +19,18% | 7 | +7 | 25,00% | |
| Komitet Rozwoju Sosnowca z Karolem Winiarskim | 4 659 | 8,10% | -12,01% | 2 | -5 | 7,14% | |
| Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej | 1 914 | 3,33% | -3,77% | - | - | - | |
| Liga Polskich Rodzin | 1 824 | 3,17% | -5,52% | - | -1 | - | |
| Krajowe Forum Bezrobotnych - Stowarzyszenie Społeczne | 491 | 0,85% | +0,85% | - | - | - | |
| Polska Partia Pracy | 291 | 0,51% | +0,51% | - | - | - | |
| Świetlana Przyszłość | 247 | 0,43% | +0,43% | - | - | - | |
| Razem | 59 105 | 100,0% | - | 28 | - | 100,0% | |
| Frekwencja | 31,54% | ||||||
Źródło: Państwowa Komisja Wyborcza
Sosnowiec powstał jako miasto przemysłowe, dzięki szybkiemu rozwojowi przemysłu ciężkiego. Swój rozwój zawdzięcza głównie dogodnej lokalizacji na skrzyżowaniu ważnych szlaków drogowych i kolejowych. Po 1989 w mieście nastąpiła restrukturyzacja przemysłu, gdzie w wyniku likwidacji większości zakładów wydobywczych uległ zmianie profil rozwoju miasta z górniczo-hutniczego przekształcił się w przemysłowo-handlowy z uwzględnieniem warunków lokalizacyjnych.
W odległości 33 km od śródmieścia Sosnowca leży prężnie rozwijający się Międzynarodowy Port Lotniczy "Katowice" w Pyrzowicach. Oddany do użytku w 2006 fragment budowanej drogi S1 od węzła Podwarpie umożliwia dojazd do niego w ciągu kilkudziesięciu minut. Mieszkańcy korzystający z tego portu lotniczego mają też do dyspozycji zatrzymujące się w Milowicach autobusy specjalnej linii kursującej pomiędzy Katowicami a Pyrzowicami.
W pobliżu Sosnowca przebiega autostrada A4 – odległość ze Śródmieścia do jej węzłów wynosi:
Przez miasto przebiegają:
W mieście znajduje się ok. 30 stacji paliw, 7 stacji kontroli pojazdów, kilka wielkich salonów samochodowych połączonych z autoryzowanymi serwisami, natomiast tuż za jego granicą znajduje się giełda samochodowa w Mysłowicach.
Przez miasto przebiegają odnogi historycznych szlaków, którym Sosnowiec zawdzięcza swój potężny rozwój:
W odległym o 18 km od Śródmieścia Sosnowca sąsiednim Sławkowie planowana jest inwestycja oddziaływająca na cały zagłębiowski region, w postaci rozbudowy suchego portu przeładunkowego na zakończeniu Linii Hutniczej Szerokotorowej (która w rzeczywistości kończy się w granicach administracyjnych Sosnowca, w Kolonii Cieśle), jako strategiczny element kombinowanego połączenia towarowego wschód-zachód.
Dużym powodzeniem u mieszkańców cieszą się przejazdy do Warszawy oraz do Gliwic. Na stacji kolejowej Sosnowiec Główny zatrzymują się wszystkie pociągi pasażerskie krajowe i międzynarodowe z wyjątkiem jednego ("Vltava" Praga – Moskwa ). Stacja Sosnowiec Południowy na której również zatrzymywały się pociągi dalekobieżne, jest obecnie obsługiwana wyłącznie przez osobowe pociągi regionalne (najdłuższa relacja: Katowice – Kielce)
Na terenie Sosnowca znajduje się siedem stacji kolejowych:
Dworce Sosnowiec Główny oraz Sosnowiec Maczki mają zabytkową architekturę, oba były przed I Wojną Światową stacjami granicznymi.
Przed dworcem kolejowym Sosnowiec Główny zatrzymują się autobusy relacji Warszawa – Kraków oraz Łódź – Kraków obsługiwane przez firmę Polski Ekspress (po jednej parze dziennie). Ponadto przez Śródmieście Sosnowca kursują linie dalekobieżne, głównie w kierunku województw świętokrzyskiego i małopolskiego, co wynika z kierunków imigracji ludności wywołanej budową Huty Katowice. Także przed dworcem kolejowym Sosnowiec Główny zatrzymuje się wiele linii komunikacji miejskiej.
System miejskiego transportu pasażerskiego, zasadniczo oparty na autobusach i tramwajach, jeszcze niedawno należał do najbardziej archaicznych na skalę europejską.
19 września 1991 Sosnowiec przystąpił do związku gmin w celu wspólnej organizacji transportu miejskiego. Decyzja ta poskutkowała wkrótce sukcesywnym obniżaniem ilości wykonywanych przez środki transportu (zwłaszcza autobusy) wozo-kilometrów, oraz spadkiem wskaźnika pasażero-kilometrów, które to procesy trwały do jeszcze niedawna. Mieszkańcy zmuszeni do poszukiwania alternatywnych sposobów przemieszczania przesiedli się do własnych samochodów, gwałtownie podnosząc wskaźnik indywidualnego zmotoryzowania i przyczyniając się równocześnie do powstania poważnego dla miasta problemu (pogorszenie stanu nawierzchni dróg, zatory na skrzyżowaniach, itp.). W ostatnich latach miasto zaczęło powoli inwestować w drogi i coraz więcej starych tras ulega przebudowie w miarę możliwości. Polepszył się także stan autobusów. Miasto zakupiło autobusy typu Solaris (cztero- i sześciokołowe), a także w roku 2005 cała partie niskopodłogowych, używanych, niemieckich autobusów typu Man w bardzo dobrym stanie (krótkich i przegubowych), oraz nowe, niskopodłogowe Jelcze. Stare Ikarusy, mimo że z czasem będą kończyć "służbę" także poddawane są generalnym remontom.
Współcześnie środki transportu kursują rzadko i nierównomiernie po niezrozumiałych trasach, obowiązują w nich różne zasady, w tym wiele wzorów biletów o cenie należącej do najwyższych w kraju; a część linii autobusowych i wszystkie minibusowe realizowane są bez rozkładów jazdy. Tramwaje są przestarzałe, w większości stanowią je różne modele popularnych "stopiątek". Od kilku lat mówi się o koniecznie modernizacji i przedłużenia w głąb osiedla trasy linii "15" kursującej z Zagórza do Katowic. Prawie wszystkie linie obsługiwane są tylko i wyłącznie przez pojedyncze wagony. Tylko linie 15 i 27 używają podwójnych składów w dni robocze.
Sosnowiec jest siedzibą rzymskokatolickiej Diecezji sosnowieckiej. W mieście znajdują się 32 kościoły parafialne, w tym jedna bazylika, jakim to tytułem została obdarzona sosnowiecka katedra – oraz jedno sanktuarium – Sanktuarium Miłosierdzia Bożego. W Sosnowcu powstało też żeńskie zgromadzenie zakonne – Karmelitanek Bosych Dzieciątka Jezus, których współzałożycielka, s. M.Teresa Janina Kierocińska, zwana w kręgach katolickich Matką Zagłębia jest obok Wandy Malczewskiej kandydatką na ołtarze związaną z Sosnowcem, nieporównanie zresztą bardziej wrośniętą w ten lud, jak świadczy jej przydomek; prócz Karmelitanek w Sosnowcu działa jeszcze kilka zgromadzeń zakonnych męskich i żeńskich.
W Sosnowcu działają dwie parafie starokatolickie: polskokatolicka (parafia p.w. Matki Bożej Bolesnej) oraz parafia Starokatolickiego Kościoła Mariawitów.
Sosnowiec jest siedzibą parafii Kościoła Prawosławnego, obejmującego Województwo śląskie i wschodnią Opolszczyznę. Jedyną obecnie istniejącą świątynią jest Cerkiew śś. Wiery, Nadzieżdy i Ljub'wi w Sosnowcu.
W mieście znajduje się parafia Ewangelicko-Augsburska (posiadająca 1 kościół i 1 kaplicę).
W mieście znajdują się zbory Wspólnoty Kościołów Chrystusowych, Kościoła Zielonoświątkowego oraz Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego.
W Sosnowcu działa Centrum Kongresowe Świadków Jehowy oraz ośrodek medytacyjny Buddyjskiego Związku Diamentowej Drogi Linii Karma Kagyu.
W przeszłości istniała w Sosnowcu Wielka Synagoga, która 9 września 1939 r. stała się z rąk hitlerowców miejscem kaźni wyznawców judaizmu; niewielka ilość wyznawców tej religii zamieszkuje miasto do dzisiaj.
Ponadto w Sosnowcu mieści się unikatowa nekropolia: cmentarz wielowyznaniowy, podzielony na 4 części: katolicką, ewangelicką, prawosławną i żydowską.
 Sosnowiec, Kościół ewangelicki św. Jana |
 Sosnowiec, Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najśw. Maryi Panny w Sosnowcu |
 Sosnowiec, Cerkiew św. Wiery, Nadzieżdy i Ljub'wi |
 Sosnowiec, Kościół św. Joachima |
Struktura procentowa wyznawców religii poszczególnych kościołów w Sosnowcu w układzie alfabetycznym:
W mieście funkcjonuje 117 publicznych jednostek edukacyjnych, działających w ramach zespołów szkół lub jako samodzielne jednostki: 39 przedszkoli, 35 szkół podstawowych , 24 gimnazja oraz 19 szkół ponadgimnazjalnych. W ramach zespołów szkół działa: 14 zespołów szkół ogólnokształcących, 3 zespoły szkół specjalnych, 1 centrum kształcenia ustawicznego, 11 zespołów szkół zawodowych. Obok szkół publicznych istnieje również 55 jednostek edukacyjnych niepublicznych: 2 przedszkola niepubliczne, 2 szkoły podstawowe niepubliczne, 1 szkoła podstawowa publiczna prowadzona przez osobę prawną, 5 gimnazjów, 1 liceum profilowane, 3 szkoły średnie zawodowe, 7 liceów ogólnokształcących młodzieżowych, 9 liceów ogólnokształcących dla dorosłych, 26 szkół policealnych zawodowych.
Wydawane głównie jako drukowane:
Na terenie miasta usytuowana obecnie jest rozgłośnia górnośląska Radio ESKA Śląsk 99,1 FM, która przejęła przed paru laty niegdyś miejską radiostację – Radio Rezonans – prezentując się zrazu jako kontynuatorka tejże sosnowieckiej stacji.
Z Sosnowcem związanych jest też kilka portali internetowych, czy to informacyjno-społecznych, czy to przybliżających historię i geografię miasta.
Sosnowiec posiada ponad 2.250 ha terenów zielonych w parkach, skwerach, strefach ochronnych, ogródkach działkowych i lasach.
|
|||||||
|
||||||||||
|
||||||||||
|
||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
|||||||
|
|||||||||||||||||
